محمد مهدى ملايرى
48
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
آن صورت جلسه كه چاپ شده است در اينجا نقل كنم . سؤال : شما چه در سخنرانيها و چه در نوشتههاى خود پيوسته بر اين نكته تكيه مىكنيد كه آموختن زبان و ادبيات فارسى براى درك بهتر زبان و ادبيات عربى لازم و براى تحقيق در فرهنگ و ادب عربى ضرورى است و به همين جهت هم در دانشگاه لبنان زبان و ادب فارسى در رشتهء ادبيات عرب جزء دروس اساسى و اجبارى شده ، چون اين مطلبى است تازه و احتياج به توضيح بيشترى دارد ممكن است بفرمائيد كه شما براى تأييد اين نظر خود چه دلائلى داريد ؟ جواب : اين مطلب صحيح است كه من در نوشتهها و گفتههاى خود بر اين مطلب تكيه مىكنم ولى اين نظريهاى نيست كه من آن را به وجود آورده باشم ، بلكه مطلبى است كه تحقيقات و پژوهشهاى لغوى و تاريخى و ادبى آن را بر ما تحميل مىكند ، و من يقين دارم كه هر قدر دامنهء تحقيقات تاريخى و علمى در اين دو زبان و بهخصوص در زبان عربى گسترش يابد و پيوستگى تاريخى آن با زبان و ادب فارسى آشكارتر گردد اين مطلب مسلمتر خواهد گرديد . زيرا اين دو زبان از لحاظ فرهنگ و ادب به اندازهاى به هم پيوستهاند كه تفكيك آنها در زمينه تحقيقاتى مشكل به نظر مىرسد و در همه مؤسسات علمى و خاورشناسى هم فارسى و عربى تقريبا يك زمينه تحقيقاتى را تشكيل مىدهند . مثلا از نظر لغوى كسى كه بخواهد در رشته زبان و ادبيات عربى تخصص حاصل نمايد و اصول كلمات و تحولات آنها را تشخيص دهد همان احتياج را به دانستن زبان فارسى دارد كه داوطلب تخصص در زبان و ادبيات فارسى به آموختن زبان عربى دارد . صحيح است كه اثر زبان عربى در فارسى هم نمايانتر و هم بيشتر است ، ولى اين امر در اصل موضوع تغييرى نمىدهد زيرا اين ضرورتى را كه ما براى آموختن زبان فارسى جهت دانشجويان عربى زبان معتقديم در حد تخصص است نه در سطح عادى . « 1 »
--> ( 1 ) . اين مجلس بحث و بررسى در سال 1966 ميلادى در برنامه « مع اهل الفكر » تلويزيون -